الشيخ الكليني (مترجم: اردكانى )
865
تحفة الأولياء (ترجمه أصول كافى) (فارسى)
حضرت فرمود كه : « روح ، آفريدهاى است بزرگتر از جبرئيل و ميكائيل كه با رسول خدا صلى الله عليه و آله بود و آن روح ، با ائمّه است و آن روح ، از ملكوت است » ( يعنى : عالم ارواح و غيب ) . 722 / 4 . على ، از پدرش ، از ابن ابى عمير ، از ابو ايّوب خزّاز ، از ابوبصير روايت كرده است كه گفت : شنيدم از امام جعفر صادق عليه السلام كه اين آيه را مىخواند : « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي » و فرمود كه : « روح ، خلقى است بزرگتر از جبرئيل و ميكائيل ، و با هيچيك از كسانى كه در گذشتهاند ، نبوده غير از محمد صلى الله عليه و آله و آن روح ، با ائمّه است كه ايشان را تسديد مىكند و راست و درست مىدارد ، و هر چه طلب مىشود ، چنان نيست كه يافت شود » ( و مراد حضرت اين است كه : اين روح كه با محمد بوده و با ما هست ، چنان نيست كه نبودنش با غير ما ، به جهت طلب نكردن آن باشد ، بلكه غير از ما كسى قابليّت آن را ندارد ) . 723 / 5 . محمد بن يحيى ، از عمران بن موسى ، از موسى بن جعفر ، از على بن اسباط ، از محمد بن فُضيل ، از ابو حمزه روايت كرده است كه گفت : از امام جعفر صادق عليه السلام سؤال كردم از علم امام كه آيا آن علم چيزى است كه عالم ( يعنى : امام ) آن را از دهانهاى مردان تعليم مىگيرد ، و از استادان مىشنود ، يا آن را مىخوانيد در كتابى كه در نزد شما است ؟ ( يعنى : مطالعه مىكنيد و از آن علم به هم مىرسانيد ؟ ) . حضرت فرمود كه : « امر علم ما ، از اين بزرگتر و سزاوارتر است كه به درس خواندن و مطالعه كردن حاصل شود . آيا قول خداى عزّوجلّ را نشنيدهاى كه مىفرمايد : « وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ » » . بعد از آن فرمود كه : « اصحاب شما در اين آيه ، چه چيز مىگويند ، آيا اقرار مىكنند كه پيغمبر صلى الله عليه و آله در حالى چنان بود كه نمىدانست كه كتاب و ايمان چيست ؟ » . من عرض كردم كه : فداى تو گردم ، نمىدانم كه ايشان چه مىگويند ؟ حضرت فرمود : « بلى ، پيغمبر در حالى چنان بود كه نمىدانست كه كتاب و ايمان چيست ، تا آنكه خداى عزّوجلّ مبعوث گردانيد آن روح را كه در كتاب خود ذكر فرموده ، و چون آن روح را به سوى آن حضرت وحى فرمود ، به واسطهء آن ، علم و فهم را دانست و آن ، روحى است كه خداى عزّوجلّ به هر كه خواهد ، آن را عطا مىفرمايد . پس چون آن را به بندهاى عطا كند ، فهم را به او تعليم دهد » .